دوقلوهای تاریخی» ا.ن. و حاجی میرزا آقاسی»

آوازه ی بلاهت حاج میرزا آقاسی چنان عالمگیر شده بود که اکثر جهانگردان و ماموران سیاسی دولتهای خارجی در یادداشتهای خود به آن پرداخته اند.

جهانگردی به نام استیوارت در مورد او گفته:»عجیب ترین خلقی که برای اداره امور ملی میشود تصور وجود او را کرد»

کنت دوسرسی مامور سیاسی فرانسه در ایران ،درباره ی حاج میرزا آقاسی مینویسد:»اکثر اوقات خیالات عجیب و غریبی در مخیله ی حاجی خطور میکند و این از بدبختی مملکتی است که زمام امور را به کف با کفایت !او محول نموده اند. منکر هوش او نمیتوان شد،با اینکه ادعای کاردانی میکند،از کوچکترین و ساده ترین امور اداری اطلاعی ندارد.

چون  اغلب بد و ناسزا میگوید صفای نیت او نیز مورد تردید است.وقتی من به دیدن او رفتم وی در اتاقی نشسته بود که از نظر کثافت انسان را مشمئز می نمود.نظرات و نقشه های این مرد عجیب و غریب به نظر می آمد خاصه که برنامه های خود را با خونسردی شرح می داد.روزی میگفت از دست تقاضاهای انگلیس جگرم خون شد،و چیزی نمانده که قشون به کلکته بفرستم و ملکه ویکتوریا را دستگیر کنم

با اینهمه ،حاج میرزا آقاسی صفات دیگری  داشته که شگفتی سرشت او را تکمیل می کرده است.چنان که در تند خویی و دشنام گویی و استهزا مردم زمان چنان بی محابا بوده که سپهر در ناسخ التواریخ مینویسد :»مردم ایران فراموش نکرده اند .آنگاه که به مجلس حاج میرزا آقاسی می رفتند،چنان بود که بر بیشه هلاهل عبور میکردند.»

در مورد دخالتهای نابجای او تمثیل فراوان است که در اینجا برای جلو گیری از تایپ کردن بیهوده کوتاه ترینشان را می آورم

حاج میرز از مسایل نظامی ابدن اطلاعی نداشت ،و تنها به دلیل کینه ای که از میرزا آقاخان وزیر لشکر داشت در جنگ هرات باعث شکست قشون ایران از افغانها شد.

در جنگ هرات وزیر لشکر امر به محاصره شهر هرات داد چون به نظر او باید شهر از همه طرف تحت محاصره قرار گیرد  تا دشمن نتواند از خارج کمک بگیرد و ناچار به تنگنا  بیفتد و سر تسلیم فرود آورد،صاحب منصبان قشون نیز نظر وزیر جنگ را تایید میکردند.

اما میرزا که ادعای کاردانیش میشد به نزد محمد شاه رفته و چنین عرض کرد  :»چندین بندگی درخدمت دارم: حق نوکری و چاکری ،حق باطن،حق ظاهر و حق دولتخواهی (شاهدوستی) » چنین شد  که محمدشاه امر به فرماندهی او داد.

میرزا بیرون آمده و گفت :»چندان سررشته از قشون گردانیدن ندارم،اما از  شما مردمان بهتر میفهمم،چون  اطراف شهر را نیک حصار نهیم،کار بر خصم سخت شود و در حراست خویش نیک بکوشد و حصار نیکو کند و کار ما به درازا کشد.اما چون یک سوی شهر گشوده و راه فرار گشاده است. چون لختی سختی ببینند،شهر را بگذارد و راه فرار بردارد»

در اثر تدبیر نابجای میرزا آقاسی در کارهای نظام و همچنین عدم بصیرت او در امور و فنون لشکر کشی ،بین سرداران سپاه اختلاف افتاد و نظم و انظباط اردو که اساس فتح و پیروزی در زمان جنگ است،از بین رفت و کار به جایی کشید که جاسوسان دشمن گاهی به طور ناشناس و گاهی به طور علنی  میان اردوی محمدشاه به عملیات تخریبی بپردازند.چنانکه ویلیام کی مولف  تاریخ افغانستان مینویسد :»پاینجر که از افسران توپخانه قشون انگلیس  بود مامور تشویق  یار محمدخان به مقاومت دربرابر قشون ایران درهرات ،همیشه اوقات  از سمت باز شهر با لباس مبدل به اردوی محمدشاه رفت و آمد میکرد و با کنل استیوارت وابسته ی نظامی سفارت انگلیس در ایران ملاقات و مشورت میکرد.»

Advertisements

4 پاسخ به “دوقلوهای تاریخی» ا.ن. و حاجی میرزا آقاسی»

  1. be tashakar az maghaleye khubetun. be nazar mireseh ke shoma gizineye monasebi baraye erteghaye safheye wikipediaye marbute bashin albate agar baraye naghle gholhatun sanad darin

    http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B3%DB%8C

    • سند که دارم
      اصلن تقصیر خودمه که منابع رو معرفی نمیکنم
      چشم از این به بعد با ذکر منابع مطالب رو منتشر میکنم
      درمورد ویکیپدیا باید فکر کنم،راستش اصلن بلد نیستم

  2. وبلاگ بسیار خوبی دارید. همیشه مشتاق چنین نکات ظریف تاریخی بودم که شما اینجا در وبلاگتون می گذارید.
    باید مطالعات تاریخی داشته باشیم و از کسانی که تاریخ می خوانند رهنمود بگیریم تا اشتباهات پدرانمان را در لحظات سرنوشت ساز حیات مملکت تکرار نکنیم.
    لطفا همه مطالب تاریخی وبلاگتون را در «بالاترین» لینک کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s